जळगाव, लोकशाही न्यूज नेटवर्क
जिल्ह्यात शनिवार दि. 23 मे 2026 रोजी सायंकाळी मोठ्या प्रमाणावर वादळासह अवकाळी पावसाने हजेरी लावल्याने केळी बागा उद्ध्वस्त झाल्या आहेत. यात शेतकऱ्यांचे मोठे नुकास झाले असून शासनाने त्वरीत पंचनामे करुन नुकसान भरपार्इ द्यावी अशी मागणी होत आहे. चोपडा, यावल, रावेर तालुक्यात मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाल्याचा अंदाज आहे.
जिल्ह्यात शनिवारी सायंकाळच्या सुमारास अचानक आलेल्या अवकाळी पावसासह जोरदार वादळाने केळी उत्पादक शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान केले आहे. विशेषतः चोपडा, यावल आणि रावेर तालुक्यांमध्ये वाऱ्याच्या तडाख्यामुळे हजारो हेक्टरवरील केळी बागा जमीनदोस्त झाल्याचे प्राथमिक चित्र समोर आले आहे. आधीच वाढते उत्पादन खर्च, कमी बाजारभाव आणि पाणीटंचाईच्या संकटाला सामोरे जाणाऱ्या शेतकऱ्यांवर या अवकाळी पावसाने अक्षरशः दुष्काळात तेरावा महिना आणल्याची भावना व्यक्त होत आहे. नुकसानग्रस्त भागांमध्ये तातडीने पंचनामे करून शासनाने आर्थिक मदत जाहीर करावी, अशी मागणी शेतकरी आणि विविध संघटनांकडून होत आहे. शनिवारी दिवसभर उकाड्याचे वातावरण असताना सायंकाळी अचानक हवामानात बदल झाला. काळे ढग दाटून आले आणि काही वेळातच जोरदार वादळी वाऱ्यासह पावसाने हजेरी लावली. अनेक ठिकाणी वाऱ्याचा वेग इतका प्रचंड होता की केळीची झाडे मुळासकट कोसळली. सुमारे अर्धा ते एक तास चाललेल्या या वादळामुळे केळी पिकाचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले.
चोपडा, रावेर आणि यावल तालुका हा केळी उत्पादनासाठी देशभर प्रसिद्ध मानला जातो. येथील मोठ्या प्रमाणावरील शेतकरी केळी शेतीवर अवलंबून आहेत. सध्या अनेक बागा काढणीच्या टप्प्यावर होत्या, तर काही ठिकाणी घड तयार झाले होते. अशा वेळी आलेल्या वादळी पावसामुळे झाडे कोसळल्याने शेतकऱ्यांचे लाखो रुपयांचे नुकसान झाले आहे. केळीचे पीक एकदा जमीनदोस्त झाले की त्यातून पुन्हा उत्पादन मिळणे कठीण असते. त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या हातातोंडाशी आलेला घास हिरावला गेला आहे. चोपडा तालुक्यातील अनेक गावांमध्ये केळी बागांचे मोठे नुकसान झाल्याचे समोर आले आहे. शेतकऱ्यांनी सांगितले की, गेल्या काही महिन्यांपासून प्रचंड मेहनत घेऊन पिके जोपासली होती. ठिबक सिंचन, खतांचा वाढलेला खर्च, औषध फवारणी आणि मजुरी यासाठी मोठ्या प्रमाणावर कर्ज काढण्यात आले होते. मात्र अचानक आलेल्या वादळामुळे काही मिनिटांत संपूर्ण बागा आडव्या झाल्या. अनेक ठिकाणी केळीचे खांब तुटले असून घड खराब झाले आहेत.
यावल तालुक्यातही परिस्थिती गंभीर आहे. वाऱ्यामुळे केळीची झाडे एकमेकांवर कोसळल्याने मोठे नुकसान झाले आहे. काही भागांत विजेचे खांब आणि तारा तुटल्याने वीजपुरवठाही खंडित झाला होता. त्यामुळे रात्री उशिरापर्यंत नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण होते. शेतकऱ्यांनी रात्रीच शेतात धाव घेत नुकसानीचा अंदाज घेतला. रविवारी सकाळपासून अनेक ठिकाणी नुकसानग्रस्त बागांची पाहणी सुरू होती. दरम्यान, या अवकाळी पावसामुळे केवळ केळीच नव्हे तर मका, भाजीपाला आणि इतर पिकांनाही फटका बसल्याचे सांगितले जात आहे. काही ठिकाणी शेतीमाल पाण्यात भिजल्याने नुकसान झाले आहे. पशुपालकांनाही अडचणींचा सामना करावा लागत असून जनावरांच्या गोठ्यांचेही नुकसान झाल्याची माहिती आहे.
शेतकरी संघटनांनी प्रशासनाकडे तातडीने पंचनामे करण्याची मागणी केली आहे. कृषी विभाग आणि महसूल प्रशासनाने संयुक्त पाहणी करून वास्तविक नुकसानाचा अहवाल शासनाकडे पाठवावा, अशी मागणी होत आहे. अनेक शेतकरी पिकविमा योजनेत सहभागी असले तरी प्रत्यक्ष नुकसानभरपाई मिळण्यात विलंब होत असल्याची तक्रार शेतकऱ्यांकडून करण्यात येत आहे. त्यामुळे शासनाने विशेष मदत पॅकेज जाहीर करून शेतकऱ्यांना दिलासा द्यावा, अशी मागणी जोर धरत आहे.
जळगाव जिल्हा हा राज्यातील महत्त्वाचा केळी उत्पादक पट्टा म्हणून ओळखला जातो. येथून देशासह परदेशातही केळीची निर्यात केली जाते. केळी शेतीमुळे हजारो शेतकरी आणि मजूर वर्गाच्या रोजगाराचा प्रश्न जोडलेला आहे. अशा परिस्थितीत वारंवार होणारे हवामानातील बदल आणि अवकाळी पावसाचे संकट शेतकऱ्यांसाठी मोठे आव्हान ठरत आहे. हवामान बदलाचा परिणाम शेतीवर स्पष्टपणे दिसून येत असल्याने शेतकऱ्यांमध्ये चिंता वाढत आहे. गेल्या काही वर्षांपासून अवकाळी पाऊस, गारपीट, अतिवृष्टी आणि दुष्काळ अशा नैसर्गिक संकटांचे प्रमाण वाढले आहे. त्यामुळे शेतीचे गणित पूर्णपणे बिघडले आहे. उत्पादन खर्च सतत वाढत असताना नैसर्गिक आपत्तीमुळे होणारे नुकसान शेतकऱ्यांना आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत बनवत आहे. अनेक शेतकरी कर्जबाजारी झाले असून आता शासनाच्या मदतीशिवाय पर्याय नसल्याची भावना व्यक्त होत आहे.
बळीराजाची चिंता वाढली!
हवामान विभागाने पुढील काही दिवस वातावरण ढगाळ राहण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. काही भागांत हलक्या स्वरूपाच्या पावसाचा अंदाजही वर्तविण्यात आला आहे. त्यामुळे नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांची चिंता आणखी वाढली आहे. प्रशासनाने तातडीने उपाययोजना करून शेतकऱ्यांना दिलासा द्यावा, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
